Urlop wychowawczy to jedno z
uprawnień pracowniczych, związanych z rodzicielstwem. Urlop wychowawczy
przysługuje pracownikowi, który ma staż pracy dłuższy co najmniej 6 miesięcy,
przy czym do stażu tego wlicza się wszystkie umowy o pracę (umowy o pracę na
okres próbny, czas określony, zastępstwa itp.). Prawo do urlopu wychowawczego
posiada pracownik bez względu na wymiar czasu pracy, na jakim jest zatrudniony.
Urlop wychowawczy przysługuje pracownikowi
w wymiarze maksymalnie 3 lat, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko
4 roku życia. Jeśli dziecko jest niepełnosprawne i wymaga osobistej opieki nad
nim, pracownik ma prawo do urlopu wychowawczego do ukończenia przez dziecko 18
roku życia.
Urlopu wychowawczego udziela się
na pisemny wniosek pracownika, przy czym pracownik nie musi z niego korzystać
od razu po urlopie macierzyńskim. Korzystając z urlopu wychowawczego pracownik
podlega szczególnej ochronie przed zwolnieniem z pracy, jak również wręczeniem
mu wypowiedzenia zmieniającego warunki pracy czy płacy. Ochrona ta jednak nie
obowiązuje, jeśli umowa o pracę zostaje rozwiązana z powodu upadłości zakładu pracy
lub jego likwidacji, jak również w razie zwalniania pracownika w trybie
dyscyplinarnym.
Pracownik może cofnąć swój
wniosek o udzielenie urlopu wychowawczego, jednak nie później niż na 3 dni
przed terminem rozpoczęcia tego urlopu. Za zgodą pracodawcy może go cofnąć w
każdym czasie.
Pracownikowi przysługuje również
prawo do złożenia wniosku o obniżenie wymiaru czasu pracy w okresie, w którym
miał prawo do urlopu wychowawczego. Pracodawca ma obowiązek taki wniosek
uwzględnić, przy czym maksymalnie można wymiar etatu obniżyć do połowy.