Zlecenie jako forma zatrudnienia

Prawdopodobnie każdy z nas wie, czym w praktyce jest zlecenie. Nie każdy jednak zapytany o definicję tej umowy byłby w stanie ją przytoczyć. Dzieje się tak dlatego, że nasza wiedza o otaczającej nas rzeczywistości jest dosyć powierzchowna. Nie każdy z nas jest prawnikiem. Z tego powodu, że nasza znajomość zagadnień prawnych jest ograniczona, chciałbym podzielić się z Wami moją wiedzą na ten temat. Ten pierwszy artykuł chciałbym poświęcić właśnie umowie zlecenia, gdyż jest ona bardzo często stosowana w dzisiejszych czasach, w dobie kryzysu finansowego, kiedy to wielu młodych ludzi, nie tylko w Polsce, zatrudnianych jest na umowę cywilnoprawną, w szczególności na zlecenie. Owe umowy cywilnoprawne określane są obecnie jako tzw. umowy śmieciowe. Określenie to bierze się stąd, że zleceniodawca jako płatnik zarówno podatku dochodowego od osób fizycznych jak i składek na ZUS nie ma obowiązku wypłacania zleceniobiorcy co najmniej tzw. minimalnego wynagrodzenia za pracę, wskutek czego wysokość składek płaconych na konto zleceniobiorcy w ZUS-ie jest bardzo niska i w związku z tym niemożliwe jest zarobienie odpowiedniej sumy pieniędzy na przyszłą emeryturę. Ponadto umowa taka jak zlecenie nie daje poczucia bezpieczeństwa takiego, jakie daje umowa o pracę, np. stosunkowo łatwo jest ją rozwiązać. To tyle tytułem wstępu. Teraz chciałbym przedstawić ogólną charakterystykę zlecenia, natomiast bardziej szczegółowe informacje przekażę w następnych artykułach. 

Czym jest umowa zlecenia? Otóż jest to, jak to zostało powyżej wspomniane jedna z umów cywilnoprawnych. Czym charakteryzuje się taka umowa? Charakteryzuje się ona przede wszystkim równością podmiotów w niej uczestniczących po jednej jak i po drugiej stronie. Owa równość oznacza, że żaden z owych podmiotów nie ma władzy zwierzchniej nad drugim, to znaczy każdy z tych podmiotów co do zasady ma równe prawa i obowiązki. Owe prawa i obowiązki stanowią treść stosunku cywilnoprawnego, którego źródłem jest umowa cywilnoprawna. Zatem zlecenie jako umowa cywilnoprawna jest źródłem stosunku cywilnoprawnego. Zlecenie jest umową między dwiema stronami, z których jedną określamy mianem zleceniobiorcy a drugą zleceniodawcy. Zleceniobiorca przyjmuje zlecenie, natomiast zleceniodawca, jak sama nazwa wskazuje, daje zlecenie. Zlecenie jest umową konsesualną, tzn. dochodzi do skutku poprzez samo porozumienie stron, dwustronnie zobowiązującą, tzn. dwustronną, ale niewzajemną, tzn. żadna ze stron tej umowy nie zobowiązuje się z tym zastrzeżeniem i i tylko dlatego, że druga strona zobowiązuje się do czegoś innego, w zasadzie nieodpłatną. Odpłatność może wynikać albo z umowy albo z okoliczności. Czasami obowiązuje tzw. taryfa, czyli przepisy prawa określające opłaty za usługi, np. opłaty za usługi radców prawnych czy adwokatów. 

Stosunek prawny zlecenia opiera się na zaufaniu dającego zlecenie do biorącego zlecenie, dlatego szereg unormowań dotyczących tego stosunku ma to na względzie. Zleceniobiorca zobowiązuje się spełnić określone świadczenie na rzecz zleceniodawcy. Treścią tego świadczenia jest jakaś czynność prawna, ale tylko taka, która nie musi być dokonana osobiście. Zatem, np. odrzucenie spadku jako czynność wymagająca osobistego dokonania nie może być przedmiotem zlecenia. Przedmiotem zlecenia w sensie ścisłym nie może być także czynność faktyczna, np. udzielanie korepetycji. Tego rodzaju czynność czy czynności może być przedmiotem tzw. umowy podobnej do zlecenia. Więcej informacji w kolejnych artykułach.