Obowiązki pracownika
Dbanie o dobro zakładu pracy
jest jednym z podstawowych obowiązków pracownika. Wynika to wprost z treści art.
100 kodeksu pracy. Paragraf 2 ust. 4 powołanego przepisu mówi wprost, iż
pracownik ma dbać o dobro zakładu pracy, chronić jego mienie oraz zachować w
tajemnicy informacje, których ujawnienie mogłyby narazić pracodawcę na szkodę.
Poprzez taką dbałość o dobro zakładu pracy należy również rozumieć dbałość
pracownika o swoje stanowisko pracy. Organizacja stanowiska pracy należy do
obowiązków pracodawcy, dlatego też co do zasady wszelkie narzędzia, komputery,
meble i inne przedmioty, niezbędne pracownikowi do właściwego i efektywnego
realizowania obowiązków umownych, zapewnia pracodawca.
Ta dbałość pracownika o
porządek na stanowisku pracy wynika również z przepisów, dotyczących
bezpieczeństwa i higieny pracy. Za stan BHP w firmie odpowiada pracodawca,
jednakże pracownik, który zauważy nieprawidłowości (np. uszkodzenie wyposażenia
zakładu pracy) ma obowiązek niezwłocznie poinformować o tym fakcie swojego
przełożonego albo bezpośrednio pracodawcę. W sytuacji, gdy pracownik nie dopełni
tego obowiązku, może to stanowić przyczynę do wyciągania wobec niego
konsekwencji służbowych – pociągnięcia do odpowiedzialności porządkowej
(ukaranie upomnieniem czy naganą), ale też w niektórych wypadkach skutkować to
może rozwiązaniem umowy o pracę.
Oczywiście pracownik ma
obowiązek realizować przede wszystkim swoje obowiązki, wynikające z treści
umowy o pracę. Jeśli zatem pracuje on na administracyjnym stanowisku
kierowniczym, to pracodawca nie może polecić mu, aby chwilowo odłożył swoje
zadania i zaczął np. sprzątać podłogę czy zmywać okna. Nie oznacza to jednak,
że w tym zakresie pracownik nie ma pewnych obowiązków, które pracodawca może
zapisać w regulaminie pracy czy np. w zakresie czynności pracownika. Do
obowiązków takich należy np. porządkowanie biurka, segregowanie dokumentów w
celu zabezpieczenia ich przed zniszczeniem czy zagubieniem. O ile do
poważniejszych czynności z zakresu sprzątania pracodawca zatrudnia odpowiednie
osoby (sprzątaczki, nawiązanie współpracy z zewnętrznymi firmami
sprzątającymi), tak już za bałagan na biurku odpowiada pracownik.
Pracownik może odmówić
wykonania polecenia, polegającego na wydaniu dyspozycji sprzątania zakładu pracy,
jednakże musi mieć na względzie, iż pewne czynności z tego zakresu ma obowiązek
wykonywać. Pracodawca nie może bowiem wydawać pracownikowi poleceń, które mogłyby naruszyć jego godność osobistą, a tak mogłoby się zdarzyć, gdyby kazał pracownikowi wykonywać pracę znacznie poniżej jego kwalifikacji.